Çalışma Alanı
Motor Konuşma Bozuklukları
Beynin konuşma organlarına gönderdiği motor planlama güçlüklerinde, Kaufman Metodu ile yapılandırılmış müdahale.
Motor konuşma bozukluğu nedir?
Konuşmak, beynin dudak, dil, çene ve ses tellerine son derece hızlı ve sıralı komutlar göndermesini gerektirir. Motor konuşma bozukluklarında bu planlama ya da uygulama aşamasında sorun vardır. Çocukluk çağı konuşma apraksisinde çocuk ne söylemek istediğini bilir ve kasları zayıf değildir, ancak beyin sesleri doğru sırayla üretmek için gereken hareketleri planlamakta zorlanır.
Apraksili çocuklarda aynı kelime her denemede farklı söylenebilir, çocuk ağzını doğru konuma getirmek için arayış hareketleri yapar, kelimeler uzadıkça hatalar artar ve konuşma yaşıtlarına göre çok daha zor anlaşılır. Bu tablo, basit bir gecikmiş konuşmadan farklı bir terapi yaklaşımı gerektirir.
Ne zaman şüphelenmelisiniz?
Çocuğunuz söyleneni iyi anlıyor ama çok az ses ve kelime kullanıyorsa, bebeklik döneminde az ses çıkardıysa, bir kez söylediği kelimeyi tekrar söyleyemiyorsa ya da taklit etmekte belirgin zorlanıyorsa apraksi olasılığı değerlendirilmelidir. Tanı, deneyimli bir dil ve konuşma terapistinin ayrıntılı değerlendirmesiyle konur; erken yaşta kesin tanı her zaman mümkün olmayabilir, ancak şüphe varsa terapiye başlamak için beklemek gerekmez.
Kaufman Metodu ile terapi
Apraksi terapisinde Kaufman Metodu'nu kullanıyorum. Bu yöntemde çocuğun hâlihazırda üretebildiği basit hece şekillerinden başlayıp kelimeleri adım adım daha karmaşık hâle getiriyoruz (hece basamaklandırması). Görsel ve dokunsal ipuçları, sık ve yoğun tekrar ile hareket planları otomatikleşir.
Motor öğrenme yoğun pratik gerektirdiği için seans sıklığı ve ev çalışmaları bu alanda özellikle önemlidir. Samsun Atakum'daki kliniğimizde yüz yüze seans yapıyor, aileleri evde uygulayacakları alıştırmalar konusunda yönlendiriyorum.
Bu alanla ilgili yazılar
Sık Sorulan Sorular
Apraksi ile gecikmiş konuşma arasındaki fark nedir?
Gecikmiş konuşmada çocuk tipik gelişim sırasını izler ama geriden gelir. Apraksili çocuklarda ise sorun hareket planlamasındadır: tutarsız hatalar, arayış hareketleri ve kelime uzadıkça artan güçlük görülür. İlerleme için daha yapılandırılmış ve yoğun bir terapi gerekir.
Apraksi kendiliğinden geçer mi?
Çocukluk çağı konuşma apraksisi genellikle kendiliğinden düzelmez; uygun ve yoğun bir terapiyle konuşma belirgin biçimde gelişir. Ne kadar erken başlanırsa çocuğun iletişim kurması o kadar kolaylaşır.
Kaufman Metodu nedir?
Kaufman Metodu, çocukluk çağı konuşma apraksisi için geliştirilmiş, çocuğun üretebildiği basit hece şekillerinden başlayarak kelimeleri adım adım zorlaştıran yapılandırılmış bir terapi yöntemidir.
Apraksili çocuk işaret veya resim kullanırsa konuşması gecikir mi?
Hayır. İşaret, resim kartları gibi destekleyici iletişim yolları çocuğun iletişim kurma isteğini korur ve konuşmanın gelişimini engellemez; aksine çoğu zaman destekler.