Çalışma Alanı
Dil Bozuklukları
Çocukların yaşıtlarına göre dil gelişiminde geri kaldığı durumlarda erken müdahale ve bireyselleştirilmiş terapi.
Dil bozukluğu nedir?
Dil bozukluğu, çocuğun sözcükleri anlama, sözcük dağarcığını genişletme, cümle kurma ya da düşüncesini sözle ifade etme becerilerinde yaşıtlarının gerisinde kalmasıdır. Konuşma seslerinin doğru çıkarılmasından farklıdır: Bir çocuk sesleri kusursuz söyleyip yine de az kelime kullanabilir veya kurduğu cümleler yaşına göre çok kısa kalabilir.
Erken dönemde en sık karşılaştığımız tablo gecikmiş dil ve konuşmadır. Bazı çocuklar kendiliğinden yaşıtlarına yetişir; bazılarında ise destek alınmadığında güçlük okul çağında okuma-yazma ve akademik becerilere de yansıyabilir. Bu yüzden "bekleyelim, konuşur" demek yerine erken bir değerlendirme yapmak her zaman daha güvenlidir.
Hangi durumlarda değerlendirme istemelisiniz?
Bir yaş civarında hiç işaret etmiyor, adıyla seslenildiğinde tepki vermiyorsa; 18 ay civarında anlamlı kelime kullanmıyorsa; iki yaş civarında iki kelimeyi birleştirmiyorsa ya da üç yaşında kurduğu cümleler çevresi tarafından anlaşılmıyorsa bir dil ve konuşma terapistiyle görüşmenizi öneririm. Söylenenleri anlamakta zorlanması, yönergeleri takip edememesi ve oyunda iletişimi başlatmaması da önemli işaretlerdir.
Değerlendirme ve terapi süreci
Süreç, çocuğun alıcı (anlama) ve ifade edici (konuşma) dil düzeyinin objektif testlerle ölçülmesiyle başlar; TEDİL ve AGTE gibi standart testleri kullanıyor, oyun içinde gözlemle tamamlıyorum. Ardından aileyle birlikte ulaşılabilir hedefler belirliyoruz.
Terapide çocuğun ilgisini ve oyununu merkeze alan, DIR Floortime® temelli bir yaklaşım uyguluyorum. Aile rehberliği sürecin ayrılmaz parçasıdır: Seanslarda çalıştığımız stratejileri evde günlük rutinlere taşımanız, ilerlemeyi en çok hızlandıran etkendir. Samsun Atakum'daki kliniğimizde yüz yüze, Türkiye genelinde online seans yapıyorum.
Bu alanla ilgili yazılar
Sık Sorulan Sorular
Geç konuşan her çocukta dil bozukluğu mu vardır?
Hayır. Geç konuşan çocukların bir kısmı kendiliğinden yaşıtlarına yetişir. Ancak hangi çocuğun yetişeceğini önceden kesin olarak bilmek mümkün değildir; bu nedenle bekleyip görmek yerine değerlendirme yaptırmak en güvenli yoldur.
Dil bozukluğu ile otizm aynı şey midir?
Değildir. Otizm spektrumunda dil güçlüğü sık görülür, ancak dil bozukluğu tek başına da ortaya çıkabilir. Göz teması, ortak dikkat, oyun ve sosyal etkileşimdeki farklılıklar ayırt etmede önemlidir; gerekirse çocuk psikiyatrisine yönlendirme yapıyorum.
Ekran süresi dil gelişimini etkiler mi?
Ekran karşısında geçen uzun süre, çocuğun yetişkinle karşılıklı konuşup oynadığı zamanı azaltır. Dil gelişimi için en değerli şey birebir, karşılıklı etkileşimdir; bu yüzden ekran süresini sınırlayıp ortak oyun ve kitap okuma zamanını artırmanızı öneririm.
Terapiye kaç yaşında başlanabilir?
Belirli bir alt yaş sınırı yoktur. Bebeklik döneminde bile iletişim becerileri değerlendirilebilir ve aileye yönelik rehberlik başlatılabilir. Erken başlanan destek genellikle daha hızlı sonuç verir.