Samsun'da Geç Konuşma ve Gecikmiş Dil Terapisi

Geç konuşma, bir çocuğun yaşına göre beklenen kelime sayısına, kelime birleştirmelerine ya da cümle kurma becerisine ulaşamamasıdır. Bazı çocuklar söyleneni iyi anlar ama az konuşur; bazılarında hem anlama hem konuşma geriden gelir. Samsun'da ailelerin bana en sık sorduğu soru "bekleyelim mi?" olur: Bazı çocuklar kendiliğinden yetişir, ancak hangisinin yetişeceğini önceden bilmek mümkün olmadığı için erken değerlendirme en güvenli yoldur.

Çoğu çocuk ilk anlamlı kelimelerini 1 yaş civarında söyler, 2 yaş civarında iki kelimeyi birleştirmeye başlar ve 3 yaşında kurduğu kısa cümleler çevresi tarafından büyük ölçüde anlaşılır. Şu durumlarda değerlendirme önerilir: 1 yaşında işaret etmiyor ve adına tepki vermiyorsa, 18 ayda anlamlı kelime kullanmıyorsa, 2 yaşında kelime birleştirmiyorsa, 3 yaşında konuşması çevresi tarafından anlaşılmıyorsa ya da daha önce kazandığı kelimeleri kaybediyorsa.

Okul öncesi dönem, beynin dil öğrenmeye en açık olduğu dönemdir. Bu dönemde başlanan destek çoğu zaman daha hızlı ilerleme sağlar ve dil güçlüğünün ileride okuma-yazma ve okul başarısına yansıma riskini azaltır. Erken müdahalede ailenin günlük rutinlere taşıdığı stratejiler, seanslar kadar belirleyicidir.

Bu çalışma alanı, dil gelişimi yaşıtlarının gerisinde kalan 1,5-6 yaş arası çocuklar için uygundur: hiç ya da çok az kelime kullanan, kelimeleri birleştirmeyen, söylenenleri anlamakta zorlanan ya da derdini yalnızca ağlayarak ve çekiştirerek anlatabilen çocuklar. Yukarıdaki belirtilerden biri varsa beklemek yerine değerlendirme yaptırmak, kritik gelişim döneminin en verimli şekilde kullanılmasını sağlar.

Değerlendirme, her zaman hemen yoğun bir terapi başlatmak anlamına gelmez. Bazı çocuklar için en doğru adım, aileye evde uygulanacak stratejilerin gösterilmesi ve birkaç ay sonra yeniden bakılmasıdır. Hangi yolun uygun olduğuna, çocuğun anlama, jest kullanımı, oyun ve işitme durumuna birlikte bakarak karar veriyoruz.

Seanslar oyun temellidir; çocuk masaya oturtulup kelime ezberletilmez, onun ilgisini çeken oyuncaklar ve rutinler üzerinden iletişime davet edilir. Seansların bir bölümünde aileye, aynı stratejileri evde nasıl uygulayacağını gösteriyorum; çünkü çocuğun haftada birkaç saatlik seanstan çok, gün boyu evde geçen zamanda öğrendiğini biliyoruz.

Terapinin süresi çocuğun yaşına, gecikmenin derecesine ve eşlik eden durumlara göre değişir. İlk değerlendirmeden sonra somut hedefler ve gerçekçi bir takip takvimi belirliyor, ilerlemeyi düzenli aralıklarla yeniden ölçüyoruz.

Atakum'daki kliniğimizde yüz yüze seanslar yapıyoruz. Samsun dışındaki aileler için online ebeveyn danışmanlığı ile evde uygulanacak bir program oluşturuyor, videolar üzerinden süreci birlikte takip ediyoruz.